a view


Tôi xem một phim trong đó có hai cô học trò yêu nhau, nhưng cũng không hẳn như vậy. Phim nói về tình yêu, nhưng hai cô gái quá nhỏ để chúng ta tin các cảm xúc và nỗi buồn của họ đủ lớn. Các cô gái thử vai của chính mình trong đời mình, chỉ đi tới một mức nào đó rồi thôi, mọi biến cố vừa đến đã trở thành những kỷ niệm nhỏ họ sẽ ít nhớ tới trong cuộc đời còn dài và rời rạc của những năm chưa tới. Những chuyện đáng nói chỉ xảy ra ở những phim sau, nếu những phim sau còn được làm. Phim gần như không có câu chuyện nói gì đến một câu chuyện hay, cũng không có nhiều hình ảnh đáng nhớ hay những câu nói tôi muốn chép lại.

Nhưng nếu bao giờ còn làm phim hay viết sách, tôi cũng chỉ ước làm được một thứ như vậy. Không còn ngày tháng để sắp xếp một cốt chuyện để thu hút và dẫn dắt, tìm những lời sâu xa, những hình ảnh bi thảm hay rực rỡ để truyền đạt một điều gì đó, để có được sự yêu thích của người xem trong đôi lúc. Để làm gì? Nếu có yêu nghệ thuật, hãy nhận ra nó trong những khoảnh khắc bất chợt thay vì dược sắp đặt. Cuộc đời, dù của bất cứ ai, trôi đi ít có gì xảy ra và khi xảy ra, những biến cố không kỳ ảo và duy nhất. Đã qua rồi thời chúng ta còn tìm thấy ý nghĩa cho sự hiện diện của mình, thời chúng ta có những câu chuyện hay, dùng làm khung để khi kể lại chúng ta lồng vào đây những chiêm nghiệm, cảm xúc, trầm tư và mơ ước.

Viết hay không viết chỉ là một quyết định lưu lại hay không đôi ba khoảnh khắc, lúc tôi đang bên trong một tầng ý thức nào đó, trong một căn phòng có một ít ánh sáng từ bên ngoài, hoặc nỗi buồn, hoặc ký ức, rọi ngang.

Có thể việc trở lại chụp ảnh sau rất nhiều năm, hoặc những quyển sách càng ngày càng nghiêng về đạo Phật mà tôi đọc, hoặc loại nhạc mà tôi nghe, đã ảnh hưởng đến quan niệm của tôi về nghệ thuật: tất cả đã thả rơi đề tài, truyện kể, biểu tượng, triết thuyết và có lẽ cả ý nghĩa nữa. Hiện hữu là hiện tại, một lát cắt ngang suốt bề rộng của một thứ gì đó chúng ta không bao giờ hiểu hết. Lát cắt ngang đó, qua một vũ trụ mờ mịt, là tất cả những gì chúng ta có. Khu vườn, trí nhớ, sự thật, tình yêu và nỗi nhớ nhà, tất cả là những ảo giác chúng ta mượn lấy từ người khác và mường tượng ra thêm, câu nhạc chảy dịu dàng hay trắc trở, trong sương mù hay nắng loá, để chúng ta có một sự liên tục, một cái tên để trả lời khi được gọi, một lịch sử với một chút mạch lạc tối thiểu nào đó, để cho bớt cô đơn.

Nếu hết buồn, tôi sẽ thành phật, một ngày nào đó trong kiếp một kiếp nào đó. Nhưng tôi mỗi ngày càng buồn hơn, nên thuyền tôi đi là chiếc thuyền rời xa bờ, chân trời mặt nước mênh mông khó đoán. Tôi viết vì sợ mất; vì tôi sống mỗi mùa, mỗi ngày trong sự mất mát; vì mất mát là tất cả những gì tôi có.